Η στρατηγική θέση της Ελλάδας, οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τα σενάρια για νέο
πολιτικό φορέα και οι αλλαγές στον εκλογικό νόμο για τους Δήμους κυριάρχησαν στη ραδιοφωνική συνομιλία που είχα χθες στον ραδιοφωνικό σταθμό “Seven New 94,4” με τον δικηγόρο και πρώην δημοτικό σύμβουλο Γιάννη Μούτλια.
@ Οι μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, η θέση της Ελλάδας στον νέο στρατηγικό χάρτη, οι εσωτερικές ανακατατάξεις στην αντιπολίτευση και οι επικείμενες
αλλαγές στον εκλογικό νόμο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση βρέθηκαν στο επίκεντρο
εκτενούς δημόσιας συζήτησης, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο που επιχειρεί να
διαδραματίσει η χώρα σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς έντασης.
Σύμφωνα με τις τοποθετήσεις που διατυπώθηκαν, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει
αναβαθμίσει τη γεωστρατηγική της θέση, εξελισσόμενη σε περιφερειακή δύναμη στον
χώρο των Νοτίων Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου. Όπως τονίστηκε, οι κινήσεις
της ελληνικής κυβέρνησης και η ταχύτητα αντίδρασης απέναντι στις πρόσφατες εξελίξεις
ενίσχυσαν τον ρόλο της χώρας τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.
@ Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην προστασία της Κύπρου, μετά την πυραυλική επίθεση που,
όπως ειπώθηκε, δέχθηκε βρετανική βάση σε κυπριακό έδαφος. Επισημάνθηκε ότι η Ελλάδα
αντέδρασε άμεσα με αποστολή φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών Mirage, ενώ για
πρώτη φορά ενεργοποιήθηκαν στην πράξη προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί
προστασίας κράτους-μέλους, όχι μέσω κεντρικής θεσμικής απόφασης, αλλά μέσα από
συντονισμένη αντίδραση κρατών-μελών όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.
Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη βαρύτητα αποδόθηκε στην εγκατάσταση Patriot σε Σαμοθράκη
και Κάρπαθο, κίνηση που χαρακτηρίστηκε μείζονος διπλωματικής και αμυντικής σημασίας.
Όπως υπογραμμίστηκε, η σύνδεση αυτών των συστημάτων με το συμμαχικό στρατηγείο της
Νάπολης και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ συνιστά, κατά την εκτίμηση που
εκφράστηκε, μια έμμεση αλλά ουσιαστική αναγνώριση του δικαιώματος της Ελλάδας να
διατηρεί στρατιωτική παρουσία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων,
αποδυναμώνοντας στην πράξη τους πάγιους ισχυρισμούς της Τουρκίας.
@ Παράλληλα, μου διατύπωσε την άποψη ότι η Τουρκία βρίσκεται πλέον σε κατάσταση
διπλωματικής απομόνωσης από τη Δύση, εξαιτίας των στενών σχέσεών της με τη Ρωσία
και των επιλογών της στην αμυντική πολιτική. Μάλιστα, η τουρκική αντίδραση με την
αποστολή αεροσκαφών σε μη αναγνωρισμένη οντότητα στην κατεχόμενη Κύπρο
παρουσιάστηκε ως λανθασμένη και βεβιασμένη κίνηση, η οποία, σύμφωνα με όσα
ειπώθηκαν, ενδέχεται να έχει συνέπειες και σε επίπεδο σχέσεων με τις Ηνωμένες
Πολιτείες.
@ Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην συνομιλία μας και στη συνολική στρατιωτική και γεωπολιτική εμβέλεια της Ελλάδας, με την επισήμανση ότι η χώρα καλύπτει αμυντικά χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, καθώς και την Κύπρο και τη Σαουδική Αραβία, όπου ήδη έχει σταλεί συστοιχία Patriot από την περίοδο υπουργίας του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Η εικόνα που προβλήθηκε είναι αυτή μιας χώρας που όχι μόνο διαθέτει ισχύ, αλλά είναι πλέον και διατεθειμένη να την προβάλλει ενεργά στο πεδίο.
@ Σχετικά με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, απορρίφθηκε η ερμηνεία ότι οι εξελίξεις τον ευνοούν
απλώς λόγω συγκυρίας ή τύχης. Αντιθέτως, υποστηρίχθηκε ότι πρόκειται για αποτέλεσμα
συνειδητής στρατηγικής από το 2019, η οποία στηρίχθηκε σε συνδυασμό οικονομικής,
εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, με στόχο τη θωράκιση της χώρας. Ως ενδεικτικό
στοιχείο προβλήθηκε η ταχύτητα κινητοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων, με απογείωση F-
16, μεταφορά στρατιωτικού υλικού με C-130 και απόπλου φρεγατών μέσα σε λίγες ώρες
από την ανακοίνωση των αποφάσεων.
@ Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, αναφορά έγινε στην κριτική που είχε ασκηθεί κατά καιρούς
στην κυβέρνηση από πολιτικά πρόσωπα όπως οι Αντώνης Σαμαράς, Κώστας Καραμανλής
και Ευάγγελος Βενιζέλος, με τη θέση ότι οι πρόσφατες εξελίξεις λειτουργούν ως απάντηση
σε όσους αμφισβήτησαν την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας. Όπως
επισημάνθηκε, κανείς από αυτούς δεν έχει τοποθετηθεί δημοσίως στις τελευταίες εξελίξεις,
γεγονός που ερμηνεύθηκε ως πολιτικό αδιέξοδο για όσους επέκριναν τη στρατηγική της
κυβέρνησης.
@ Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και την πορεία του πολέμου στο Ιράν.
Εκφράστηκε η εκτίμηση ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις δεν πρόκειται να τερματιστούν
άμεσα και ότι υπάρχει πιθανή απόκλιση ανάμεσα στους στρατηγικούς στόχους του Ισραήλ
και των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως ειπώθηκε, το Ισραήλ φαίνεται να επιδιώκει οριστική
εξουδετέρωση του ιρανικού καθεστώτος και των ένοπλων οργανώσεων που το στηρίζουν,
όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι, ενώ οι ΗΠΑ ενδέχεται να προκρίνουν μια πιο
ελεγχόμενη πολιτική μετάβαση, με αλλαγές στη στάση της Τεχεράνης χωρίς απαραίτητα
πλήρη ανατροπή του καθεστώτος.
@ Στη σχετική ανάλυση αναφέρθηκαν τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους κλιμακώθηκε η
σύγκρουση: η συνέχιση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, οι οικονομικές του σχέσεις
με την Κίνα και η διακηρυγμένη εχθρότητα του ιρανικού καθεστώτος απέναντι στο Ισραήλ.
Εκτιμήθηκε ακόμη ότι, ακόμη και αν δεν υπάρξει άμεση πολιτική ανατροπή, το Ιράν θα
εξέλθει από την κρίση αποδυναμωμένο, με περιορισμένη πλέον δυνατότητα να λειτουργεί
ως στρατηγική απειλή για το Ισραήλ και τη Δύση.
@ Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες στην Ελλάδα. Για τον
Αλέξη Τσίπρα εκφράστηκε η εκτίμηση ότι δεν είναι πιθανό να προχωρήσει άμεσα στη
δημιουργία νέου κόμματος, παρά τη σχετική σεναριολογία. Η πρόσφατη τοποθέτησή του
ότι θα κινηθεί «όταν θα είναι έτοιμος να νικήσει» ερμηνεύθηκε ως ένδειξη υποχώρησης και
διαπίστωσης πως η πρωτοβουλία του δεν συγκεντρώνει την αναμενόμενη απήχηση.
@ Αντίθετα, για τη Μαρία Καρυστιανού διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι είναι πιθανότερο να
επιχειρήσει συγκρότηση πολιτικού φορέα, ακριβώς επειδή δεν έχει να διακινδυνεύσει ήδη
διαμορφωμένο πολιτικό κεφάλαιο. Ωστόσο, τονίστηκε πως η μέχρι τώρα παρουσία της
στερείται πολιτικής και ιδεολογικής συγκρότησης, ενώ παρουσιάστηκε ως πολιτικό
πρόσωπο χωρίς επαρκή γνώση των γεωπολιτικών και γενικότερων πολιτικών εξελίξεων. Γι’
αυτό και η δυναμική της περιγράφηκε ως «μπαλόνι που ξεφουσκώνει».
@ Όσον αφορά το ΠΑΣΟΚ, εκφράστηκε η άποψη ότι, τουλάχιστον στα ζητήματα εξωτερικής
πολιτικής και άμυνας, κινήθηκε με πιο θεσμικό τρόπο από άλλες δυνάμεις της
αντιπολίτευσης. Η στάση του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος ενημερώθηκε από τον
Πρωθυπουργό για τις εξελίξεις, παρουσιάστηκε ως πολιτικά ώριμη κίνηση. Παράλληλα,
επισημάνθηκε ότι το επικείμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θα αποτελέσει καθοριστικό σημείο
για τη μελλοντική του φυσιογνωμία, με την εκτίμηση ότι ο κ. Ανδρουλάκης θα ελέγξει σε
μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις του συνεδρίου και θα επιχειρήσει να βάλει τέλος στις
εσωτερικές αμφισβητήσεις.
@ Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίστηκε ότι όσα στελέχη διαφοροποιούνται ή αμφισβητούν την
ηγεσία δύσκολα θα μπορούσαν να επιβιώσουν πολιτικά εκτός του ΠΑΣΟΚ, ενώ
διατυπώθηκε η άποψη ότι το κόμμα έχει σήμερα την ιστορική ευκαιρία να καταστεί
ουσιαστικά αξιωματική αντιπολίτευση, σε μια συγκυρία όπου ο χώρος του ΣΥΡΙΖΑ
παρουσιάζει εικόνα διάλυσης και διαρκούς συρρίκνωσης.
@ Τέλος, ειδική αναφορά έγινε στις σχεδιαζόμενες αλλαγές στον εκλογικό νόμο για τους
Δήμους. Όπως ειπώθηκε, εξετάζεται σύστημα εκλογής δημάρχου από την πρώτη Κυριακή
με ποσοστό 42%, καθώς και πρόβλεψη δεύτερης επιλογής από τους ψηφοφόρους. Η
προωθούμενη αλλαγή αποδίδεται, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, και στις πιέσεις της
ΚΕΔΕ προς την κυβέρνηση. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι παραμένει αβέβαιο πώς θα
λειτουργήσει στην πράξη ένα τέτοιο μοντέλο και κατά πόσο οι ψηφοφόροι θα κατανοήσουν
τον μηχανισμό της δεύτερης επιλογής.
@ Σε τοπικό επίπεδο, η συζήτηση συνδέθηκε με τον Δήμο Καβάλας και τον σημερινό δήμαρχο
Θόδωρο Μουριάδη, με την επισήμανση ότι ένας τέτοιος νόμος ενδεχομένως να ευνοεί
πρόσωπα με ήδη ισχυρή αναγνωρισιμότητα και διοικητική παρουσία. Ωστόσο,
επισημάνθηκε πως ο νέος τρόπος εκλογής ενδέχεται να μεταβάλει σημαντικά τους όρους
του προεκλογικού αγώνα και να οδηγήσει σε νέα δεδομένα για όλους τους υποψηφίους.